F arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/f/ Ezan Vakti Pro Thu, 09 Sep 2021 09:11:35 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.1 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/wp-content/uploads/2021/09/cropped-LOGO-High-v2-3-32x32.jpg F arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/f/ 32 32 208176420 FÜCÛR https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fucur/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:35 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fucur/ Günâh işlemek. Yalandan sakının, o fücûr ile berâberdir ve her ikisi de Cehennem’dedir. (Hadîs-i şerîf-İhyâ-u Ulûmiddîn) Fücûr sâhibleri dünyâ lezzetlerine düşkün olur. İslâmiyet’in ve aklın beğenmediği taşkınlıkları yapar. Yimekte, içmekte ve evlenmekte dinde mekruhlara ve haramlara sapar. Çirkin, kötü işlerden zevk alır. (Ali bin Emrullah)

FÜCÛR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Günâh işlemek.
Yalandan sakının, o fücûr ile berâberdir ve her ikisi de Cehennem’dedir. (Hadîs-i şerîf-İhyâ-u Ulûmiddîn)
Fücûr sâhibleri dünyâ lezzetlerine düşkün olur. İslâmiyet’in ve aklın beğenmediği taşkınlıkları yapar. Yimekte, içmekte ve evlenmekte dinde mekruhlara ve haramlara sapar. Çirkin, kötü işlerden zevk alır. (Ali bin Emrullah)

FÜCÛR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 753 FÜLÛS https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fulus/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:35 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fulus/ Altın ve gümüşten olmayan mâdenî paralar, pul. Fels’in çoğulu. (Bkz. Fels) Değerini, kıymetini kayb eden fülûslar kıymetlerinden ödenir. (İmâm Ebû Yûsuf)

FÜLÛS yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Altın ve gümüşten olmayan mâdenî paralar, pul. Fels’in çoğulu. (Bkz. Fels)
Değerini, kıymetini kayb eden fülûslar kıymetlerinden ödenir. (İmâm Ebû Yûsuf)

FÜLÛS yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 754 FÜRÛ’ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/furu/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:35 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/furu/ Dal, asıldan türeyen. Fer’in çokluk şeklidir. 1. Fıkıh ilminde (İslâm hukûkunda) çocuklar, torunlar ve onların çocukları. Mîrâs hukûkunda Zevil-erham denilen akrabâlar on sınıftır. Birinci sınıfı ölenin fürû’u olup şunlardır: Kızının çocukları ve oğlunun kızının çocukları ve bunların çocuklarıdır. (M. Mevkûfâtî) 2. Ahkâm-ı şer’iyye yâni İslâm dîninde ibâdet, münâkehât (nikâh, boşanma, nafaka), muâmelât (alış-veriş, ticâret, kirâlama … Continued

FÜRÛ’ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Dal, asıldan türeyen. Fer’in çokluk şeklidir.
1. Fıkıh ilminde (İslâm hukûkunda) çocuklar, torunlar ve onların çocukları.
Mîrâs hukûkunda Zevil-erham denilen akrabâlar on sınıftır. Birinci sınıfı ölenin fürû’u olup şunlardır: Kızının çocukları ve oğlunun kızının çocukları ve bunların çocuklarıdır. (M.
Mevkûfâtî)
2. Ahkâm-ı şer’iyye yâni İslâm dîninde ibâdet, münâkehât (nikâh, boşanma, nafaka), muâmelât (alış-veriş, ticâret, kirâlama v.b) ve ukûbâtla (cezâlarla) ilgili hükümler.
Müctehid denilen büyük âlimlerin birbirlerinden ayrılmaları yalnız dînin fürû’undadır.
Usûl-i dinde yâni îtikâd ve îmân (inanç) bilgilerinde hiç ayrılıkları yoktur. (Şehristânî)

FÜRÛ’ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 755 FÜTÜVVET https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/futuvvet/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:35 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/futuvvet/ Cömertlik. Başkasını, kendisine tercih etmek. Başkalarının işlerini düzeltmeye çalışmak ve faydasına koşmak. Fütüvvetin başka değişik târifleri de yapılmıştır. Bunlardan bâzıları şöyledir: Kendi nefsinde başkasının üzerine bir meziyet, üstünlük görmemek. Hatâlarını îtirâf edenleri affetmek, hiç kimseye şahsî düşmanlık beslememek. Ahlâk güzelliği. Dostların aybını örtmesi, bilhassa, düşmanlarının başına gelen belâlara sevinmekten sakınması fütüvvetin îcâblarından, gereklerindendir. (Er-Riyâdü’t-Tasavvufiyye) Fütüvvetin … Continued

FÜTÜVVET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Cömertlik. Başkasını, kendisine tercih etmek. Başkalarının işlerini düzeltmeye çalışmak ve faydasına koşmak. Fütüvvetin başka değişik târifleri de yapılmıştır. Bunlardan bâzıları şöyledir: Kendi nefsinde başkasının üzerine bir meziyet, üstünlük görmemek. Hatâlarını îtirâf edenleri affetmek, hiç kimseye şahsî düşmanlık beslememek. Ahlâk güzelliği.
Dostların aybını örtmesi, bilhassa, düşmanlarının başına gelen belâlara sevinmekten sakınması fütüvvetin îcâblarından, gereklerindendir. (Er-Riyâdü’t-Tasavvufiyye)
Fütüvvetin en üstünü, kemâli, kâinâtın efendisi, cezâ gününün şefâatçısı, sevgili
Peygamberimize mahsûstur ki; o günde herkesin, “Nefsim! Nefsim!..” diyerek kendi hâlleriyle meşgûl ve telâş içinde oldukları o dehşetli günde; “Ümmetim! Ümmetim!” niyâzını, şefâat kapılarının anahtarı yapacak ve kalblerin mahşer korkusuyla müthiş bir ızdırap içinde titrediği o vakitte, aslâ kendisini düşünmiyerek, ümmetinin başları üstüne himâye kanatlarını açacak ve bütün mahşer meydanını fütüvvet gölgesinin himâyesine alacaktır. (Seyyid Abdülhakîm Arvâsî)

G

FÜTÜVVET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 756 Fıtratullah https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fitratullah/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:32 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fitratullah/ Allahü teâlânın dîni, İslâmiyet. Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki: O hâlde (Ey Resûlüm!) yüzünü hanîf (muvahhid olarak yâni tevhîd inancı üzere olduğun hâlde) dîne, fıtratullaha çevir ki, O, insanları bunun üzerine yaratmıştır. Allah’ın yarattığı bu dîni değiştirmeye kimsenin gücü yetmez. İşte dosdoğru din budur; fakat insanların çoğu (hak dînin İslâm olduğunu) bilmezler. (Rûm … Continued

Fıtratullah yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Allahü teâlânın dîni, İslâmiyet.
Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki: O hâlde (Ey Resûlüm!) yüzünü hanîf (muvahhid olarak yâni tevhîd inancı üzere olduğun hâlde) dîne, fıtratullaha çevir ki, O, insanları bunun üzerine yaratmıştır. Allah’ın yarattığı bu dîni değiştirmeye kimsenin gücü yetmez. İşte dosdoğru din budur; fakat insanların çoğu (hak dînin İslâm olduğunu) bilmezler. (Rûm sûresi: 30)

Fıtratullah yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 736 FUSSİLET SÛRESİ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fussilet-suresi/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:32 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fussilet-suresi/ Kur’ân-ı kerîmin kırk birinci sûresi. Secde sûresi ve Hâ mîm de denir. Fussilet sûresi, Mekke’de nâzil oldu (indi). Elli dört âyet-i kerîmedir. Üçüncü âyet-i kerîmede, açıklandı mânâsına olan Fussilet kelimesi sûreye isim olmuştur. Sûrede; Kur’ân-ı kerîme inanmayan müşriklerin (puta tapanların) lâyık oldukları cezâlar, geçmişteki inkârcı kavimlerin başlarına gelen musîbetler, Allahü teâlânın varlığı ve birliği, Kur’ân-ı … Continued

FUSSİLET SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Kur’ân-ı kerîmin kırk birinci sûresi. Secde sûresi ve Hâ mîm de denir.
Fussilet sûresi, Mekke’de nâzil oldu (indi). Elli dört âyet-i kerîmedir. Üçüncü âyet-i kerîmede, açıklandı mânâsına olan Fussilet kelimesi sûreye isim olmuştur. Sûrede; Kur’ân-ı kerîme inanmayan müşriklerin (puta tapanların) lâyık oldukları cezâlar, geçmişteki inkârcı kavimlerin başlarına gelen musîbetler, Allahü teâlânın varlığı ve birliği, Kur’ân-ı kerîmin indirilişindeki hikmetler, müslümanların ahlâkı, dünyâ ve âhiret mertebeleri anlatılmaktadır.
(İbn-i Abbâs, Râzî)
Allahü teâlâ Fussilet sûresinde meâlen buyuruyor ki: O Kur’ân’a hiç bir taraftan değişiklik gelmez. Çünkü O’nu, her işi hikmetli ve
Mahmûd olan indirmiştir. (Âyet: 42)
Kim Fussilet sûresini okursa, Allahü teâlâ her harfine on sevâb verir. (Hadîs-i şerîf-Kâdı Beydâvî Tefsîri)

FUSSİLET SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 752 FİDYE https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fidye/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:32 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fidye/ Bir şeyin yerine geçmek üzere verilen bedel. 1. Çok yaşlı ve hasta olan kimsenin tutamadığı oruç, ölüm hastalığına yakalananın kılamadığı namaz, vefât etmiş kimsenin namaz ve oruç borçları için ve hacda, ihramlının hastalık özründen dolayı ihramın bâzı yasaklarını işlemesine karşılık vermesi gereken bedel. Allahü teâlâ Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: O, size farz kılınan oruç, … Continued

FİDYE yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Bir şeyin yerine geçmek üzere verilen bedel.
1. Çok yaşlı ve hasta olan kimsenin tutamadığı oruç, ölüm hastalığına yakalananın kılamadığı namaz, vefât etmiş kimsenin namaz ve oruç borçları için ve hacda, ihramlının hastalık özründen dolayı ihramın bâzı yasaklarını işlemesine karşılık vermesi gereken bedel.
Allahü teâlâ Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: O, size farz kılınan oruç, sayılı günlerdir. O günlerde sizden kim hasta, yâhut seferde olur da iftâr ederse, tutamadığı günler sayısınca sıhhat bulduğu ve râhat ettiği başka günlerde oruç tutar. Fazla ihtiyarlık ve devamlı hastalık gibi sebeplerle oruç tutmaya güç getiremeyenler üzerine bir yoksul doyuracak kadar fidye vermek lâzımdır. Bununla berâber kim fidyeyi çok verir, yâhut hem oruç tutar, hem de fidye verirse, onun için daha hayırlı olur. Size seferde (yolculukta) oruç bozmak ve yaşlı hâlinizde fidye vermek izni verilmişken, yine oruç tutsanız hakkınızda hayırlıdır, eğer orucun fazîletini bilirseniz.
(Bekara sûresi: 184)
Bir kimseyi namaz ve oruç borcundan kurtarmak için yapılan muâmeleye iskat denir. Her günlük oruç ve her vakit namaza karşılık verilmesi gereken fidye bir fıtradır. Hacda ihramlının işlediği yasak sebebiyle vermesi gereken fidye ya oruç, ya sadaka, yahut nüsuktur.
Oruç fidyesi üç gün oruç tutmaktır, sadaka fidyesi, altı fakire birer fıtra (meselâ 1750 gr buğday) vermektir, nüsuk fidyesi ise, kurban kesmektir. (İbn-i Âbidîn) İhtiyar olup, ölünceye kadar Ramazan veya kazâya kalmış oruçlarını tutamıyacak kimse ve iyi olmasından ümîd kesilen hasta gizli yemelidir.Zengin ise, her gün için bir fıtra yâni beşyüz yirmi dirhem (bin yedi yüz elli gram) buğday veya un veya kıymeti kadar altın veya gümüş para, bir veya bir kaç fakire fidye olarak verir. Ramazanın başında veya sonunda toptan hepsi bir fakire de verilebilir. Fidye verdikten sonra kuvvetlenirse, Ramazan oruçlarını ve kazâ oruçlarını tutar. Fidye vermeden ölürse, ıskat yapılması için vasiyet eder. Fakir ise, fidye vermez. Duâ eder. (İbn-i Âbidîn)
Namaz ve oruç borçlarının iskâtı (düşürülmesi) için vasiyet eden meyyitin (ölünün) velîsi yâni mîrâsını yerine sarf için vasiyet ettiği vasîsi, vasîsi yoksa vârisi (mîrascısı), mîrâsın üçte birinden, herbir vakit namaz için, vitr namazı için ve kazâ edilmesi lâzım olan bir günlük oruç için birer fıtra meselâ bin yedi yüz elli gram) buğdayı fakirlere (veya fakirlerin vekillerine) fidye olarak sadaka verir. (Tahtâvî)
2. Bir kimsenin harpte esirlikten kurtulması için verilen bedel (para, mal).
Hanefî mezhebinde, esirler fidye karşılığında salıverilmez. Fakat İmâm-ı Muhammed’e göre, müslümanların mal ve paraya ihtiyaçları varsa, fidye karşılığında serbest bırakılabilir.
(İbn-i Hümâm)

FİDYE yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 737 FÎL SÛRESİ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fil-suresi/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:32 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fil-suresi/ Kur’ân-ı kerîmin yüz beşinci sûresi. Fîl sûresi Mekke’de nâzil oldu (indi). Beş âyet-i kerîmedir. Sûreye, Kâbe’yi yıkmak isteyen Yemen vâlisi Ebrehe’nin, arasında fillerin de bulunduğu bir orduyla hücûmunu anlattığı için, Sûret-ül-Fîl denilmiştir. Sûrede, İslâmiyet’ten önce de kutsal sayılan Kâbe-i muazzamaya karşı girişilen bir saldırının fecî âkıbeti anlatılmaktadır. (İbn-i Abbâs, Kurtubî) Allahü teâlâ Fîl sûresinde meâlen … Continued

FÎL SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Kur’ân-ı kerîmin yüz beşinci sûresi.
Fîl sûresi Mekke’de nâzil oldu (indi). Beş âyet-i kerîmedir. Sûreye, Kâbe’yi yıkmak isteyen
Yemen vâlisi Ebrehe’nin, arasında fillerin de bulunduğu bir orduyla hücûmunu anlattığı için,
Sûret-ül-Fîl denilmiştir. Sûrede, İslâmiyet’ten önce de kutsal sayılan Kâbe-i muazzamaya karşı girişilen bir saldırının fecî âkıbeti anlatılmaktadır. (İbn-i Abbâs, Kurtubî)
Allahü teâlâ Fîl sûresinde meâlen buyuruyor ki: (Ey Resûlüm!) Rabbinin, fil sâhiblerine neler ettiğini görmedin mi? O, bunların hîlelerini boşa çıkarmadı mı? Onların üzerine bölük bölük kuşlar gönderdi. Ki bunlar, onlara (fil sâhiblerine) pişkin tuğladan (yapılmış) taşlar atıyordu. Derken (Allahü teâlâ) onları yenik ekin yaprağı gibi yapıverdi. (Âyet: 1-5)

FÎL SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 738 FİNÂ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fina/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:32 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/fina/ Şehir kenarı, büyük mezarlıklar (fabrika, mektep, kışlalar) ve kasabadakilerin harman yapmak, hayvan koşturmak, eğlenmek için devamlı kullandıkları yerler. Finâ ve kasabadakilerin kullandıkları deniz ve göl kısımları şehirden sayılır. Seferî sayılmak için buraları da aşmak lâzımdır. Finâ iki yüz metreden daha uzakta ise, veya arada tarla varsa şehirden sayılmaz. Böyle köyleri aşmak lâzım değildir. Yalnız finâyı … Continued

FİNÂ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Şehir kenarı, büyük mezarlıklar (fabrika, mektep, kışlalar) ve kasabadakilerin harman yapmak, hayvan koşturmak, eğlenmek için devamlı kullandıkları yerler.
Finâ ve kasabadakilerin kullandıkları deniz ve göl kısımları şehirden sayılır. Seferî sayılmak için buraları da aşmak lâzımdır. Finâ iki yüz metreden daha uzakta ise, veya arada tarla varsa şehirden sayılmaz. Böyle köyleri aşmak lâzım değildir. Yalnız finâyı aşmakla seferî olunur. Finâ büyük şehirlerde ikiyüz metreden uzak olunca da şehirden sayılır. (İbn-i Âbidîn)

FİNÂ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 739 FİRÂSET https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/firaset/ Thu, 09 Sep 2021 09:11:32 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/firaset/ Allahü teâlânın, mü’minlere ihsân ettiği işlerin iç yüzüne vâkıf olma kuvveti. Mü’minin firâsetinden korkunuz. Zîrâ o, Allahü teâlânın nûru ile bakar. (Hadîs-i şerîf-Tirmizî, Taberânî) Mürşid-i kâmiller (rehber zâtlar), firâsetleri ile talebenin kâbiliyetini anlarlar. (Abdullah Ensârî) Harama bakmaktan gözünü muhâfaza edenin, kendini nefsin arzularına kapılmaktan koruyanın, sünnete uyarak zâhirini (dışını) süsleyenin, helâl lokma yemeyi alışkanlık edinenin … Continued

FİRÂSET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Allahü teâlânın, mü’minlere ihsân ettiği işlerin iç yüzüne vâkıf olma kuvveti.
Mü’minin firâsetinden korkunuz. Zîrâ o, Allahü teâlânın nûru ile bakar. (Hadîs-i şerîf-Tirmizî, Taberânî)
Mürşid-i kâmiller (rehber zâtlar), firâsetleri ile talebenin kâbiliyetini anlarlar. (Abdullah
Ensârî)
Harama bakmaktan gözünü muhâfaza edenin, kendini nefsin arzularına kapılmaktan koruyanın, sünnete uyarak zâhirini (dışını) süsleyenin, helâl lokma yemeyi alışkanlık edinenin firâseti şaşmaz. (Şah Şücâ Kirmânî)
Firâset, îmân kuvvetinden doğar. Kimin îmânı daha kuvvetli ise o nisbette firâseti keskin yâni isâbetli ve doğru olur. (Seyyid Abdülhakîm Arvâsî)

FİRÂSET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 740