I arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü

İZÂR

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Kefenin baştan ayağa kadar olan ve genişliği bir metreyi bulan parçası.
Erkeğin kefeninin üç parça olması sünnettir: İzâr, kamîs (entârî gibi uzun gömlek) ve lifâfe (başı ve ayakları geçecek uzunlukta ve baş üstünden ve ayak altından uçları büzülüp bezle bağlanan parça). (İbrâhim Halebî)

İZÂR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İZHÂR

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Açıklamak, ortaya çıkarmak. İki harfi birbirinden ayırmak mânâsına tecvîd ilminde bir terim.
Tenvin veya sâkin nundan sonra hemze, he, ayn, ha, gayn ve hı harflerinden biri gelirse, tenvin veya sâkin nun izhâr olunur. (Karabaş Efendi)

İZHÂR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İZTİBÂ (İdtıbâ)

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Hac ve ömre ibâdetlerinde erkeklerin giydikleri dikişsiz iki parçadan meydana gelen ihramın üst parçasının bir ucunu sağ koltuk altına alıp diğer ucunu sol omuz üzerine atmak. İztibâ erkeğe sünnettir. (Mehmed Zihnî Efendi)

İZTİBÂ (İdtıbâ) yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İZZET

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

1. Üstünlük, yücelik, azîz olma.
Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki: Onlar ki, mü’minleri bırakıp kâfirleri dost ediniyorlar. Gücü kuvveti onların yanında mı arıyorlar? Şüphe yok ki, bütün izzet ve kudret Allah’ındır. (Nisâ sûresi: 139) İzzet İslâm’dadır. İslâm’ın ahkâmına (emir ve yasaklarına) uyan, azîz olur. Bu ahkâmı beğenmeyip, izzeti, huzûru, saâdeti başka şeylerde arayan zelîl olur. (Hazret-i Ömer)
Dünyâyı kazanmakta nefsler için zillet, âhireti kazanmakta ise nefsler için izzet vardır.
Acabâ niçin insanlar, bâkî olan âhireti istemekteki izzetin yerine fânî olan dünyâyı isteyerek zilleti seçerler. (Ebû Ali Rodbârî)
2. Hürmet, saygı. Çünkü bildin mü’minin kalbinde bir Allah var,
Niçin izzet etmedin ol beyte kim Allah var.
(Lâ Edrî)

İZZET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İ’TİMÂD-I NEFS

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Nefse güvenmek, bir iş için lâzım olan çalışmaları ve sebeplere yapışmayı bırakarak o işi başarırım diye kendine güvenmek. İslâm dîni, çalışmayı ve Allahü teâlâya tevekkül etmeyi (güvenmeyi) emr eder. Îtimâd-ı nefs, İslâmiyet’in emirlerine karşı gelmektir. Mantık ilmine de uygun olmayan îtimâd-ı nefs, egoistliğe (bencilliğe) ve kendini beğenmeye yol açar. “Başkasının yumruğunu yemeyen kendi yumruğunu batman taşı sanır” atasözü, îtimâd-ı nefsin yanlış olduğunu göstermektedir.
Hakîkî bir müslüman îtimâd-ı nefs yerine, elden geldiği kadar sebeplere yapıştıktan sonra
Allahü teâlâya tevekkül eder, güvenir. (Seyyid Abdülhakîm Arvâsî) İslâm düşmanları, insan îtimâd-ı nefs etmeli diyor. Müslümanlar ise, yalnız Allah’a güvenmelidir diyor. İslâm düşmanları tevekküle (Allahü teâlâya güvenmeye) inanmadıklarından, tevekkülden alınan kuvvet ve cesâretin yerini boş bırakmamak için îtimâd-ı nefs sözüyle bu ihtiyâcı karşılamak zorunda kalmışlardır. (Mustafa Sabri)

İ’TİMÂD-I NEFS yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İTMİ’NÂN

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Huzûr, sükûn ve râhata kavuşma.
Kur’ân-ı kerîmde buyruldu ki: Biliniz ki, kalbler yalnız Allahü teâlâyı zikretmekle itmi’nân bulur. (Ra’d sûresi: 30)
Kalbin itmi’nânının alâmeti, dînin emir ve yasaklarına tam uymaktır. (Hâcı Dost
Muhammed) İtmi’nân hâsıl olunca, nefste hiç azgınlık ve taşkınlık bulmuyorum. Şerîate tam uyduğunu görüyorum. Öyle ki, nefs, mâsivâyı (Allahü teâlâdan başkasını) tamâmen unutmuş olan kalb gibi olmakta, Allah’tan başka hiçbir şeyi görmez ve bilmez bir hâle gelmektedir. (İmâm-ı
Rabbânî)
Kalbin itmi’nânı zikr iledir. (İmâm-ı Rabbânî)

İTMİ’NÂN yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İTTİBÂ

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Tâbi olma, bağlanma, uyma.
Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki: Ey sevgili Peygamberim!Onlara de ki; eğer Allahü teâlâyı seviyorsanız ve Allahü teâlânın da sizi sevmesini istiyorsanız, bana ittibâ ediniz! Allahü teâlâ, bana ittibâ edenleri sever. (Âl-i İmrân sûresi: 31)
Yâ Rabbî! Bize hakkı hak olarak göster ve ona ittibâ ile bizi rızıklandır. Bâtılı da bâtıl olarak göster ve ondan kaçınmakla bizi rızıklandır. (Hadîs-i şerîf-Mektûbât-ı Rabbânî)
Peygamber efendimize ittibânın ufak bir zerresi, bütün dünyâ lezzetlerinden ve bütün âhiret nîmetlerinden daha üstündür. Hakîkî üstünlük; O’nun sünnet-i seniyyesine ittibâ etmektir. (Ahmed Fârûkî)
Mezheb imâmlarına tâbî olmak, onları taklîd etmek demek; onların kendi emirlerini yapmak demek değildir. Onların Kitâb’dan (Kur’ân-ı kerîmden) ve Sünnet’ten (hadîs-i şerîflerden) bildirdiklerine ittibâ etmektir. (Abdülvehhâb-ı Şârânî)
Dört hak (doğru) mezhebden birine ittibâ etmeyen kimse, Ehl-i sünnetten (Resûlullah efendimiz ve dört halîfesinin yolundan) ayrılmış olur. (Ahmed Tahtâvî)

İTTİBÂ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İTTİHÂD

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Birleşme.
Allahü teâlâ hiçbir şeyle ittihâd etmez. Hiçbir şey de O’nunla ittihâd etmez. (İmâm-ı
Rabbânî)
Her şeyden, her mahlûktan, Allahü teâlâya giden bir yol vardır. Çünkü, her mahlûkun
(yaratılmışın) kendisi ve sıfatları (özellikleri) Allahü teâlânın kudretinin eseridir. Bu eserlerin sâhibini bulan uyanık bir kimse, o gizli yolu ve mânevî bağı görür, anlar. Eşyânın Allahü teâlâya delâlet etmesi, O’nu göstermesi için O’nunla ittihâd etmesi lâzım gelmez. Duman ateşi haber verir ise de ateşle bir birleşmesi yoktur (o, ateşten tamâmen ayrı bir şeydir. (İmâm-ı
Rabbânî)

İTTİHÂD yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İTTİKÂ

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Allahü teâlâdan korkma, haramlardan, günâhlardan sakınma. (Bkz. Takvâ)
Allahü teâlâ âyet-i kerîmelerde meâlen buyruldu ki: Küçük hatâlar müstesnâ günâhların büyüklerinden ve fuhşiyattan kaçınanlara gelince; muhakkak Rabbin mağfireti bol olandır. O, sizi daha topraktan yarattığı zaman ve annelerinizin karnında ceninler iken sizi (bütün hâllerinizi) en iyi bilendir. O hâlde kendinizi temize çıkarmayın. O, ittikâ edenleri en iyi bilendir. (Necm sûresi: 32)
Ey âdemoğulları! Size aranızdan âyetlerimi anlatacak peygamberler gelir de kim ittikâ eder de hâlini ıslâh ederse, onlara hiçbir korku yoktur. Onlar mahzûn da olmayacaklardır.
(A’râf sûresi: 35)
Haramlardan ittikâ eden, hayvanlara zulmetmeyen, ücretsiz bir iş yaptırmayan ve herkesin elindekini onun helâl mülkü bilen kimse takvâ sâhibi (haramlardan kaçınmış) olur. (İbn-i Âbidîn)

İTTİKÂ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

İYÂDET-İ MARİZ

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:12:57 +0000

Hasta ziyâreti. İyâdet-i mariz sünnettir. Hastanın kimsesi yoksa bunu yoklamak vâcib olur. (İbn-i Âbidîn)

İYÂDET-İ MARİZ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.