R arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü

RÜCÛ’

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

1. Dönme, yönelme.
Tövbe ederek, Allahü teâlâya rücû etmek, O’nun rızâsını kazanma yolunun başlangıcıdır.
Hiçbir insan, tövbenin dışında kalmaz. (İmâm-ı Gazâlî)
2. Tasavvufta en yüksek mertebeye ulaşmış olan bir velînin tekrar geri insanlar arasına dönmesi.
Rücû’ sâhibi kendi isteği ile inmez. Hak celle ve alânın murâdıyla (dilemesi ile) inmiştir.
(Abdülhakîm bin Mustafâ)

RÜCÛ’ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

RÜKN

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

1.Bir şeyin bir parçasını veya bütününü meydana getiren şey. İnanılacak şeyleri kalb ile tasdîk (kabûl) îmânın aslî (temel) rüknüdür. Kalb ile tasdîk olmazsa îmân olmaz. Tehdîd altında bulunanın dil ile îmânını söylememesi onun îmânına zarar vermez. Çünkü dil ile ikrâr (söyleme) îmânın aslî rüknü değildir. (Teftâzânî, Mâtürîdî)
2. Namazın içindeki farz.
Namazın beş rüknünden birincisi kıyâm (ayakta durmak)dır. İkincisi kırâet (Fâtiha ve namaz sûrelerini okumak)tir. Üçüncüsü, rükû (sûreden sonra, Allahü ekber diyerek eğilmek)dur. Dördüncüsü secde (alnı ve ayak parmaklarını yere koymak)dir. Beşincisi, ka’de-i âhire (son rek’atte, ettehiyyâtüyü okuyacak kadar oturmak)dir. Her kim bu beş rüknden birini terk ederse, namazı bozulur. Namazın dışındaki farzlardan olan iftitah tekbîrini (başlama tekbîrini) namazın içindeki farzlardan yâni rükünlerinden sayan âlimler de vardır. Buna göre namazın rükünleri altı olmaktadır. (İbn-i Âbidîn)
Birini vekil yapmanın rüknü; îcâb ve kabûldür yâni, taraflardan birinin “Seni vekil yaptım” diğerinin ise “Kabûl ettim” demesidir. (Mecelle)
3.Kâbe’nin dört köşesinden her birine verilen isim.
Kâbe’nin, Şam’a karşı olan köşesine Rükn-i Şâmî, Bağdâd’a karşı olana Rükn-i Irâkî,
Yemen tarafında olana Rükn-i Yemânî, dördüncü köşeye de Rükn-i Hacer-ül-esved adı verilir. (Eyyûb Sabri Paşa)

RÜKN yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

Rükn-i Hacer-ül-Esved

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Kâbe’de Hacer-ül-esved’in bulunduğu köşe.
Tavâfa (Kâbe’nin etrâfında dönmeye), Rükn-i Hacer-ül-esved’den başlamak ve burada bitirmek, haccın sünnetlerindendir. (İbn-i Âbidîn)
Resûlullah efendimiz, Rükn-i Hacer-ül-esved ile Rükn-i Yemânî’nin karşısına geldiği vakit, her tavâfta (her dönüşte), istilâm yapmayı (bu köşeleri selâmlamayı) terk etmez; onlardan başka rükünlerde de istilâm yapmazdı. (Abdullah bin Ömer)

Rükn-i Hacer-ül-Esved yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

Rükn-i Irâkî

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Kâbe’nin Bağdâd’a karşı olan köşesi.

Rükn-i Irâkî yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

Rükn-i Şâmî

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Kâbe’nin Şam’a karşı olan köşesi.

Rükn-i Şâmî yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

Rükn-i Yemânî

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Kâbe’nin Yemen tarafında olan köşesi.
Rükn-i Yemânî’den geçerken, mutlaka Cebrâil’in, onun üzerinde durduğunu ve istilâmda (selâmda) bulunanlar için af dilediğini görürüm. (Hadîs-i şerîf-Ahbâru Mekke)
Peygamber efendimiz, Rükn-i Yemânî’de istilâm yapar (bu rüknü selâmlar) ve yüzünü de onun üzerine sürerdi. (Mücâhid)
Abdullah bin Ömer’e; “Rükn-i Hacer-ül-esved ile Rükn-i Yemânî karşısında istilâm yapmasında (bu rüknleri selâmlamasında) bu kadar gayret göstermesinin sebebi soruldukta;
“Ben, Resûlullah efendimizin; “Bu iki rükün karşısında istilâm yapmak, hatâları siler” buyurduğunu duydum” dedi. (Ahbâru Mekke-Azrakî)
Saîd bin Müseyyeb’den rivâyet edildiğine göre, Peygamber efendimiz, Rükn-i Yemânî’nin önünden geçerken, şu duâyı yapardı: “Ey Allah’ım! Küfürden, zilletten, fakirlikten, dünyâ ve âhirette îtibâr kaybettirecek yerlerde durmaktan sana sığınırım. Ey bizim Rabbimiz! Sen bize dünyâda da, âhirette de nîmet ver ve bizi Cehennem azâbından koru!” (Ahbâru
Mekke-Azrâkî)

Rükn-i Yemânî yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

RÜKÛ’

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Namazın içindeki farzlarından biri. Namazda kıyamdan (ayakta durduktan sonra) elleri dizlere koyup eğilme.
Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Namazları kılınız ve zekât veriniz ve rükû’ edenlerle birlikte rükû’ ediniz. (Bekara sûresi: 43)
Sizlerden biriniz, namaz kılarken, rükû’dan sonra tamam kalkıp, dik durmadıkça ve ayakta her âzâ yerine yerleşip durmadıkça namazı tamam olmaz. (Hadîs-i şerîf-El-Mukaddimet-ül-Gazneviyye)
Allahü teâlâdan başkası için rükû’ ve secde yapmak haramdır. (Muhammed Hâdimî)
Rükû’da erkekler parmaklarını açıp, dizlerinin üstüne koyar. Sırt ve baş düz tutulur.
Rükû’da en az üç kere “Sübhâne rabbiyel azîm” der. Kollar ve bacaklar dik tutulur. Kadınlar parmaklarını açmaz, sırtını ve başını, bacaklarını, kollarını dik tutmaz. (Halebî)

RÜKÛ’ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

RÜSÛM

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Resmler, âdetler. Bir cemâatin veya bir milletin müşterek düşüncesinden doğan âdetler, alışılagelen, yapılagelen şeyler.
Kâfirlerin rüsûmlarını yapan bir kimsede zerre kadar îmân varsa, Cehennem azâbına girecek ise de burada sonsuz kalmayacaktır. (İbn-i Âbidîn)

RÜSÛM yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

RÜŞD

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

1.Hak, doğru yol. Allahü teâlânın birliği (tevhid) inancı.
Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: (Cinlerden bir topluluk) dediler ki:Biz, rüşde ulaştıran benzeri görülmemiş bir Kur’ân dinledik. Biz de O’na îmân ettik. Bundan sonra Rabbimize aslâ hiçbir şeyi ortak koşmayacağız.” (Cin sûresi: 1,2)
2. Aklın kuvvetli ve tamam olması. Malını dînin ve aklın beğendiği yere sarf etmek, boş yere harcamamak, telef etmemek. Çocuk âkıl-bâliğ olunca yâni iyiyi kötüden ayırabilme ve evlenecek, erginlik çağına gelince, malını kullanmaya hak kazanır. Rüşdü görülmezse, malı yirmi beş yaşına kadar kendisine teslim edilmez. İki imâma (İmâm-ı Ebû Yûsuf ve İmâm-ı Muhammed’e) ve diğer üç mezhebe (Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî) göre, rüşdü görülmedikçe ihtiyarlasa dahi malı kendisine verilmez. Onun malından hâkimin izin verdiği kimse tasarruf eder, kullanır. (İbn-i Âbidîn)

RÜŞD yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

RÜŞVET

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:15:23 +0000

Haksız yere para, mal v.s. almak veya vermek.
Rüşvet alana, verene ve bunlar arasında rüşvete vâsıta olana da Allahü teâlâ lânet etsin. (Hadîs-i şerîf-Zevâcir)
Resûlullah efendimiz kıyâmet alâmetlerini sayarken buyurdu ki: Hâkimler rüşvet alarak haksız karar verir. Adam öldürmek çoğalır. Gençler, ana babalarını, hısım akrabâsını aramaz, saymaz olur. Kur’ân-ı kerîm mizmârdan, yâni çalgı âletlerinden okunur. Tecvîd ile, güzel okuyanları, şerîate uyan hâfızları dinlemeyip mûsikî ile şarkı gibi okuyanları dinlerler. (Hadîs-i şerîf-Tergîb-üs-Salât)
Rüşvet alan da, rüşvet veren de Cehennemdedir. (Hadîs-i şerîf-Keşf-ül-Hafâ) Şirk, zulüm, fâiz ve rüşvet habistir. İnsanın iğrendiği, pis dediği her şey habistir. (Hâdimî)
Hiç kimsenin dînine, malına, canına, şerefine, nâmusuna saldırmamalı, herkese borcunu ödemelidir. Rüşvet almak ve vermek harâmdır. Yalnız zâlimin zulmünden kurtulmak için ve ikrâh edilince vermek rüşvet olmaz. Fakat bunu da almak harâm olur. (M.Sıddîk bin Saîd)
Gasb edilen, yâni zulüm ile, zor ile alınan ve sirkat edilen, yâni çalınan ve fâiz, rüşvet, kumar ile alınan ve çalgı çalmak, şarkı söylemek ücreti ve alkollü içki satışı bedeli olarak alınan ve fâsid akidle, sözleşme ile alınan mallara mal-i habîs denir. (Abdülganî Nablüsî)

RÜŞVET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.