T arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/t/ Ezan Vakti Pro Thu, 09 Sep 2021 09:16:41 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.1 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/wp-content/uploads/2021/09/cropped-LOGO-High-v2-3-32x32.jpg T arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/t/ 32 32 208176420 TÛR-İ SÎNÂ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tur-i-sina/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:41 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tur-i-sina/ Tûr dağı. Allahü teâlânın Mûsâ aleyhisselâmı peygamberlikle müjdelediği ve sonra Tevrât’ı indirdiği, Kızıldeniz’in kuzeyinde, Asya ve Afrika kıtalarının arasındaki Sinâ yarımadasının güney kısmında yer alan dağ. Allahü teâlâ Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Biz Mûsâ’ya Tûr-i Sînâ yanında, sağ tarafından nidâ ettik ve münâcât ettiği (yalvardığı) hâlde kendisine yüksek mertebe verdik. (Meryem sûresi: 52) Vaktâ … Continued

TÛR-İ SÎNÂ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Tûr dağı. Allahü teâlânın Mûsâ aleyhisselâmı peygamberlikle müjdelediği ve sonra
Tevrât’ı indirdiği, Kızıldeniz’in kuzeyinde, Asya ve Afrika kıtalarının arasındaki Sinâ yarımadasının güney kısmında yer alan dağ.
Allahü teâlâ Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Biz Mûsâ’ya Tûr-i Sînâ yanında, sağ tarafından nidâ ettik ve münâcât ettiği
(yalvardığı) hâlde kendisine yüksek mertebe verdik. (Meryem sûresi: 52)
Vaktâ ki, Mûsâ (aleyhisselâm, kararlaştırılan) vakti tam olarak yerine getirdikten sonra
(Hazret-i Şuayb’dan izin alıp) hanımıyla birlikte (Mısır’a gitmek üzere) yola çıktı. Yolda
Tûr-i Sînâ tarafında bir ateş gördü. Hanımına; “Siz burada bekleyin ben bir ateş gördüm, ümid ederim ki o ateşin bulunduğu yerden size bir haber veya o ateşten bir parça getiririm.
Umulur ki, onunla ısınırsınız. Vaktâki Mûsâ (aleyhisselâm) o ateşe vardığında sağ tarafındaki vâdiden, bereketli yerdeki ağaç tarafından nidâ olundu ki: “Yâ Mûsâ!
Muhakkak ki ben âlemlerin Rabbi olan Allahü teâlâyım. Asânı yere bırak…” (Kasas sûresi: 29-31)
Mûsâ aleyhisselâma Allahü teâlâ tarafından Medyen dönüşünde Tûr-i Sînâ’ya gidişinde peygamber olduğu, kardeşi Hârûn aleyhissselâmın da peygamber olarak vazîfelendirildiği bildirildi. Mûsâ aleyhisselâma daha sonraki Tûr-i Sînâ’ya gidişinde Tevrât-ı şerîf ve on emrin yazılı olduğu levhalar verildi. (Kisâî, Sa’lebî, Nişâncızâde)
Allahü teâlâ Tûr-i Sînâ’da Mûsâ aleyhisselâma buyurdu ki: “Bir kimseye, Hak teâlâdan kork deseler, o kimse de Allah’tan kormağı bana mı öğretiyorsun, sen Allah’tan kork derse en fenâ insan odur.” (Süleymân bin Cezâ)

U

TÛR-İ SÎNÂ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3274 TÛR SÛRESİ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tur-suresi/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:41 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tur-suresi/ Kur’ân-ı kerîmin elli ikinci sûresi. Tûr sûresi Mekke’de nâzil oldu (indi). İsmini birinci âyette geçen Tûr kelimesinden alır. Kırk dokuz âyet-i kerîmedir. Sûrede; kıyâmetin kopması sırasında olacak bâzı olağan üstü hâdiseler, inkarcıların Cehennem’e atılacağı, takvâ sâhibi (Allahü teâlâdan korkup, haramlardan, dinde yasaklanan şeylerden sakınan) mü’minlerin âhirette kavuşacakları mükâfâtlar, Kur’ân-ı kerîmin Allahü teâlânın kelâmı olduğu, cenâb-ı … Continued

TÛR SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Kur’ân-ı kerîmin elli ikinci sûresi.
Tûr sûresi Mekke’de nâzil oldu (indi). İsmini birinci âyette geçen Tûr kelimesinden alır.
Kırk dokuz âyet-i kerîmedir. Sûrede; kıyâmetin kopması sırasında olacak bâzı olağan üstü hâdiseler, inkarcıların Cehennem’e atılacağı, takvâ sâhibi (Allahü teâlâdan korkup, haramlardan, dinde yasaklanan şeylerden sakınan) mü’minlerin âhirette kavuşacakları mükâfâtlar, Kur’ân-ı kerîmin Allahü teâlânın kelâmı olduğu, cenâb-ı Hakk’ın varlığı, birliği ve kudretinin sonsuzluğu bildirilmektedir. (Râzî, Kurtubî)
Tûr sûresinde meâlen buyruldu ki: Allahü teâlânın azâb yapacağı gün elbette gelecektir. Onu kimse önleyemez. (Âyet: 7) Şüphesiz ki takvâ sâhipleri cennetler (ve) nîmetler içindedirler. Rablerinin kendilerine verdiği şeylerle zevk duyarak… Rableri, onları Cehennem azâbından korumuştur. (Şöyle denilir: İyi) amel (ve hareket) etmiş olduğunuz için âfiyetle yiyip için. Sıra sıra dizilmiş koltuklara yaslananlar olarak… Biz onlara şâhin gözlü hûrîleri eş yaptık. Îmân edip de zürriyetleri de îmân ile kendilerine tâbi olanlar yok mu? Biz onların nesillerini de kendilerine kattık. (Birlikte Cennet’e koyduk). Kendilerinin amelinden bir şey de eksiltmedik. Herkes kazancı mukâbilinde bir rehindir. Onlara canlarının istiyeceği, meyveleri, etleri de bol bol verdik. (Âyet: 17-22)
Kim Tûr sûresini okursa, Allahü teâlânın onu azâbından emîn kılması ve Cennet’te nîmetlendirmesi hak olur. (Hadîs-i şerîf-Kâdı Beydâvî Tefsîri)

TÛR SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3273 TEZVÎC https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tezvic/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tezvic/ Evlendirme, kocaya verme. Kadını, kendisi veya vekîli yâhut velîsi (babası, dedesi, sonra erkek kardeşi, amcası …) tezvîc eder. (Saîdeddîn Fergânî, M. Zihni Efendi) Erkek velîleri bulunmayan yetimleri, Hanefî mezhebinde anaları tezvîc edebilir. (İbn-i Âbidîn) Hanefî mezhebindeki bir kimse, kolaylık olmak bakımından nikâhını tâzelemek, yenilemek için, zevcesinden (hanımından) vekâlet almalı, iki şâhit yanında “Öteden beri nikâhım … Continued

TEZVÎC yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Evlendirme, kocaya verme.
Kadını, kendisi veya vekîli yâhut velîsi (babası, dedesi, sonra erkek kardeşi, amcası …) tezvîc eder. (Saîdeddîn Fergânî, M. Zihni Efendi)
Erkek velîleri bulunmayan yetimleri, Hanefî mezhebinde anaları tezvîc edebilir. (İbn-i Âbidîn)
Hanefî mezhebindeki bir kimse, kolaylık olmak bakımından nikâhını tâzelemek, yenilemek için, zevcesinden (hanımından) vekâlet almalı, iki şâhit yanında “Öteden beri nikâhım altında bulunan zevcemi onun tarafından vekîl olarak ve tarafımdan asîl olarak kendime tezvîc ettim” demelidir. (Kâdızâde Ahmed Efendi)

TEZVÎC yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3258 TEZYÎN https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tezyin/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tezyin/ Süslemek. Dünyâ hayâtı, geçilecek bir köprü gibidir. Bu köprüyü tezyîn etmekle uğraşmayın. Hemen geçip gidin! (Hadîs-i şerîf-Mârifetnâme) Yâ Ali! İnsanları görürsün ki dünyâyı tezyîn etmeye çalışıyorlar. Sen dînini tezyîn etmeye çalış. (Hadîs-i şerîf, Miftâh-un-Necât) Müslümanın her şeyden evvel kalbini temizlemesi lâzımdır. Çünkü kalb bütün bedenin reisidir. Peygamber efendimiz; “İnsanın kalbinde bir et parçası vardır. Bu … Continued

TEZYÎN yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Süslemek.
Dünyâ hayâtı, geçilecek bir köprü gibidir. Bu köprüyü tezyîn etmekle uğraşmayın.
Hemen geçip gidin! (Hadîs-i şerîf-Mârifetnâme)
Yâ Ali! İnsanları görürsün ki dünyâyı tezyîn etmeye çalışıyorlar. Sen dînini tezyîn etmeye çalış. (Hadîs-i şerîf, Miftâh-un-Necât)
Müslümanın her şeyden evvel kalbini temizlemesi lâzımdır. Çünkü kalb bütün bedenin reisidir. Peygamber efendimiz; “İnsanın kalbinde bir et parçası vardır. Bu iyi olursa, bütün uzuvlar iyi; kötü olursa, bütün uzuvlar bozuk olur. Bu kalbdir” buyurdu. Yâni bu, yürek denilen et parçasındaki gönüldür. Bunun iyi olması, kötü ahlâktan temizlenmesi ve iyi ahlâk ile tezyîn edilmesidir. (İmâm-ı Rabbânî)
Herkes dışa kıymet verip, dışını süslerken siz içinizi tezyîn edin. İslâm’ın emir ve yasaklarına uyarak kalbinizi tezyîn edin. (Ahmed-i Câmî)

TEZYÎN yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3259 TILA’ https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tila/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tila/ Tâze üzüm şırasının, ateşte veya güneşte ısıtılarak üçte birinden fazlasının uçmasıyla elde edilen içki. Tıla’, gaz çıkararak kabarıp, tadı keskin olunca, sarhoş eder. Şarap gibi, damlası haram ve kaba necs olur. (İbn-i Âbidîn)

TILA’ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Tâze üzüm şırasının, ateşte veya güneşte ısıtılarak üçte birinden fazlasının uçmasıyla elde edilen içki.
Tıla’, gaz çıkararak kabarıp, tadı keskin olunca, sarhoş eder. Şarap gibi, damlası haram ve kaba necs olur. (İbn-i Âbidîn)

TILA’ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3260 TİCÂNİYYE https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/ticaniyye/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/ticaniyye/ Evliyânın büyüklerinden Ebü’l-Abbâs Ticânî hazretlerinin tasavvuftaki yolu. Ticâniyye yolunun kurucusu olan Ebü’l-Abbâs Ticânî evliyânın büyüklerinden olup, Ahmed bin İdrîs hazretlerinin halîfesi (talebesi)dir. Cezâyir’in güneyinde Ayn-ı mâdî denilen yerde 1737 (H.1150)’de doğdu. 1815 (H.1230)’da Fas’ta vefât etti. Halvetiyye yolunun bir kolu olan Ticâniyye yolunu kurdu. (Harîrizâde, Hüseyin Vassâf) Ebü’l-Abbâs Ahmed Ticânî ve yetiştirmiş olduğu talebeleri Ticâniyye … Continued

TİCÂNİYYE yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Evliyânın büyüklerinden Ebü’l-Abbâs Ticânî hazretlerinin tasavvuftaki yolu.
Ticâniyye yolunun kurucusu olan Ebü’l-Abbâs Ticânî evliyânın büyüklerinden olup,
Ahmed bin İdrîs hazretlerinin halîfesi (talebesi)dir. Cezâyir’in güneyinde Ayn-ı mâdî denilen yerde 1737 (H.1150)’de doğdu. 1815 (H.1230)’da Fas’ta vefât etti. Halvetiyye yolunun bir kolu olan Ticâniyye yolunu kurdu. (Harîrizâde, Hüseyin Vassâf)
Ebü’l-Abbâs Ahmed Ticânî ve yetiştirmiş olduğu talebeleri Ticâniyye yolunu Afrika içlerine ve Kuzey Afrika ülkelerine yaydılar.Müslümanların Peygamber efendimizin sünnet-i şerîfine uygun bir şekilde yaşamalarına çalıştılar. Ebü’l-Abbâs Ahmed Ticânî hazretlerinin talebelerinden Ali Arabî Mağribî Fâsî, hocasının yüksek hâllerini ve kerâmetlerini anlatan
Cevâhir-ül-Meânî isimli bir eser yazdı. (Yûsuf Nebhânî)

TİCÂNİYYE yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3261 TİCÂRET EŞYÂSI https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/ticaret-esyasi/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/ticaret-esyasi/ Ticâret niyetiyle alınıp, ticâret için saklanılan eşyâ. Eşyânın ticâret eşyâsı sayılması için ticâret niyetiyle satın alınması lâzımdır. Uşur vermesi lâzım gelen topraklardan hâsıl olan ve mîrâs olarak ele geçen veya hediye, vasiyet gibi kabûl edince mülk olan şeylerde ticârete niyet edilse de bunlar ticâret eşyâsı olmaz. Çünkü ticâret niyeti alış-verişte olur. Bunları satınca veya kirâya … Continued

TİCÂRET EŞYÂSI yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Ticâret niyetiyle alınıp, ticâret için saklanılan eşyâ.
Eşyânın ticâret eşyâsı sayılması için ticâret niyetiyle satın alınması lâzımdır. Uşur vermesi lâzım gelen topraklardan hâsıl olan ve mîrâs olarak ele geçen veya hediye, vasiyet gibi kabûl edince mülk olan şeylerde ticârete niyet edilse de bunlar ticâret eşyâsı olmaz. Çünkü ticâret niyeti alış-verişte olur. Bunları satınca veya kirâya verince eline geçen mal ticâret eşyâsı olur.
(İbn-i Âbidîn)
Canlı cansız her mal, meselâ yerden, denizden çıkarılmış tuzlar, oksidler, naft, yâni petrol ve benzerleri, ticâret yapmak için, yâni satmak için satın alındıkları zaman ticâret eşyâsı olurlar. Altın ve gümüş gibi zekâta tâbidirler. Altın ile gümüş her ne niyet ile olursa olsun, hep ticâret eşyâsıdır. (İbn-i Âbidîn)

TİCÂRET EŞYÂSI yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3262 TİLÂVET https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tilavet/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tilavet/ Kur’ân-ı kerîm okumak. Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki: Onlar geceleri secdeye kapanarak Allah’ın âyetlerini tilâvet ederler. (Âl-i İmrân sûresi: 113) Onlara Allah’ın âyetleri tilâvet olunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı. (Meryem sûresi: 58) Bu Kur’ân-ı kerîmi öğreniniz. Şüphesiz ki onu tilâvet etmekle her harfine bedel on sevapla mükâfâtlandırılırsınız. (Hadîs-i şerîf-Dârimî) Mahşer günü (insanlar ve … Continued

TİLÂVET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Kur’ân-ı kerîm okumak.
Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki: Onlar geceleri secdeye kapanarak Allah’ın âyetlerini tilâvet ederler. (Âl-i İmrân sûresi: 113)
Onlara Allah’ın âyetleri tilâvet olunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.
(Meryem sûresi: 58)
Bu Kur’ân-ı kerîmi öğreniniz. Şüphesiz ki onu tilâvet etmekle her harfine bedel on sevapla mükâfâtlandırılırsınız. (Hadîs-i şerîf-Dârimî)
Mahşer günü (insanlar ve bütün canlılar diriltilip bir yerde toplandıkları zaman);
“Muhammed aleyhisselâm nerededir?” diye bir nidâ işitilir. Peygamber efendimiz gelir.
Cenâb-ı Hak; “Yâ Muhammed! Cibrîl sana Kur’ân-ı kerîmi teblîğ ettim diyor” O da; “Evet yâ
Rabbî!” der. Cenâb-ı Hak; “Yâ Muhammed! Minbere çık ve Kur’ân-ı kerîmi tilâvet et” buyurur. Peygamber efendimiz, Kur’ân-ı kerîmi tilâvet edip, gâyet güzel ve tatlı bir şekilde okur. Mü’minleri müjdeler. Onların yüzleri güler ve sevinirler. Kur’ân-ı kerîme inanmayanların, bu mübârek kitâba (hâşâ) çöl kânûnu diyenlerin ise, yüzleri gâyet çirkin olur.
(İmâm-ı Gazâlî)

TİLÂVET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3263 Tilâvet Secdesi https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tilavet-secdesi/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/tilavet-secdesi/ Kur’ân-ı kerîmdeki on dört secde âyetinden herhangi birini okuyan veya işiten bir mükellefin yâni akıllı ve ergenlik çağına erişmiş bir müslümanın yapması vâcib (lâzım gelen) secde. Secde âyetleri, Kur’ân-ı kerîmin; A’râf, Ra’d, Nahl, İsrâ, Meryem, Hac, Furkân, Neml, Secde, Sâd, Necm, İnşikâk ve Alak sûrelerinde bulunmaktadır. (Bkz. Secde) Namazda aranan şartlar tilâvet secdesinde de aranır. … Continued

Tilâvet Secdesi yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Kur’ân-ı kerîmdeki on dört secde âyetinden herhangi birini okuyan veya işiten bir mükellefin yâni akıllı ve ergenlik çağına erişmiş bir müslümanın yapması vâcib (lâzım gelen) secde. Secde âyetleri, Kur’ân-ı kerîmin; A’râf, Ra’d, Nahl, İsrâ, Meryem, Hac, Furkân, Neml,
Secde, Sâd, Necm, İnşikâk ve Alak sûrelerinde bulunmaktadır. (Bkz. Secde)
Namazda aranan şartlar tilâvet secdesinde de aranır. Hadesten (abdestsizlik ve cünüplükten) ve necâsetten (gözle görülen pislikten)temizlenmek, setr-i avret (avret yerlerini örtmek) ve istikbâl-i kıble (kıbleye dönmek) gibi şartları taşımıyan kimse, secde âyetini duyduğu zaman bu şartları yerine getirdikten sonra secdesini yapar. (İmâm-ı Gazâlî)
Tilâvet secdesi şöyle yapılır: Niyet edilerek eller kaldırılmadan Allahü ekber diyerek secdeye varılır. Secdede üç kere; “Sübhâne rabbiyel a’lâ” denir. Sonra Allahü ekber denilerek ayağa kalkılır. (M. Zihni Efendi)
Tilâvet secdesinin hükmü, dünyâda bir vâcibi yerine getirip borcundan kurtulmak ve âhirette de sevâba kavuşmaktır. (M. Zihni Efendi)
Fonografta (gromafonda, teybde, radyoda ve televizyonda) okunan secde âyetini işitenin tilâvet secdesi yapması vâcib olmaz. (Muhammed Bahît el-Mutî’)
Bir kimse hüzünden, sıkıntıdan kurtulmak için, Allahü teâlâya kalbinden yalvararak on dört secde âyetini (ezberden ayakta) okuyup her birinden sonra, hemen tilâvet secdesi yaparsa, Allahü teâlâ o kimseyi o derd ve belâdan korur. (İmâm-ı Nesefî)

Tilâvet Secdesi yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3264 TİMÂR https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/timar/ Thu, 09 Sep 2021 09:16:39 +0000 https://books.ezanvaktipro.com/dini-terimler/konu/timar/ Osmanlı Devleti’nin geçimlerine ve hizmetlerine âit masrafları karşılamak üzere bir kısım asker ve memurlara, muayyen bölgelerde kendi nâm ve hesaplarına tahsîl selâhiyeti ile birlikte tahsîs etmiş olduğu vergi kaynaklarına verilen isim. Dirlik. Arâzi, timar verilen kimsenin mülkü değildir. Timar sâhibi arâziyi, reâyâya (vergi vermekle mükellef olan vatandaşa) işletmek üzere verir, mahsûlden ve reâyânın şahsından devletin … Continued

TİMÂR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> Osmanlı Devleti’nin geçimlerine ve hizmetlerine âit masrafları karşılamak üzere bir kısım asker ve memurlara, muayyen bölgelerde kendi nâm ve hesaplarına tahsîl selâhiyeti ile birlikte tahsîs etmiş olduğu vergi kaynaklarına verilen isim. Dirlik.
Arâzi, timar verilen kimsenin mülkü değildir. Timar sâhibi arâziyi, reâyâya (vergi vermekle mükellef olan vatandaşa) işletmek üzere verir, mahsûlden ve reâyânın şahsından devletin alacağı vergileri toplar. (Osmanlı Târihi Ansiklopedisi)

TİMÂR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

]]> 3265