Z arşivleri - Dini Terimler Sözlüğü

ZULMET

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Karanlık, kalbin kararması.
Dört haslet kalbin zulmetindendir. Karnı tıka basa doyurmak, zâlimlerle sohbet etmek, geçen günâhları unutmak, uzun emel. (Abdullah bin Mes’ûd)
Hak teâlâ nûr ile zulmeti, aydınlık ile karanlığı zikrettiği yerde, aydınlıktan ilmi, karanlıktan câhilliği murâd etti. Nitekim Allahü teâlâ; “Onları karanlıktan aydınlığa çıkarırız” buyurdu. (İmâm-ı Gazâlî)
Günâh işleyen kimsenin kalbini zulmet kaplar. Kalbi karanlıklarla dolar. Gittikçe bid’at ve dalâlete (sapıklığa) düşer. Zulmeti şiddetlendikçe, yüzünde de belli olur. Herkes bunu görmeye başlar. Onun içindir ki, bid’at ehlinin ve bozuk fırkalara mensûb kişilerin, zındıkların, kâfirlerin yüzünde aslâ nûr yoktur. (İmâm-ı Kastalânî)

ZULMET yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜHD

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

1. Şüpheli olmak korkusu ile mübâh şeylerin çoğundan sakınmak.
Zühd, insanın kalbini dünyâ sıkıntılarından uzak tutar. Allahü teâlânın yüceliğini ve büyüklüğünü tanımayı, tövbe etmeği, te’min eder. (Hâris el-Muhâsibî)
2. Dünyâdan ve dünyâlık olan şeylerden uzak durmak.
Zühd, kalbe ve bedene rahatlık verir; dünyâya rağbet ise, düşünce ve hüzün verir.
(Hadîs-i şerîf-Câmi-üs-Sagîr)

ZÜHD yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜL-CELÂLİ VE’L-İKRÂM

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Esmâ-i hüsnâdan (Allahü teâlânın güzel isimlerinden). Kemâl mertebesinde (noksansız, kusursuz) şeref, kerem (ikrâm, ihsân, iyilik) celâl (büyüklük ve şeref) sâhibi olan, kereminden yarattıklarına ihsân eden.
Zülcelâli ve’l-ikrâm ism-i şerîfini söyliyenin kıymet ve şerefi artar. (Yûsuf Nebhânî)

ZÜL-CELÂLİ VE’L-İKRÂM yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜLCENÂHAYN

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

“İki kanatlı” mânâsına hem ilim hem de mârifette (tasavvufta) yüksek dereceye ulaşmış olan âlimlere verilen lakab (isim).
Mürşid-i kâmiller, ictihâd derecesinde yüksek âlim oldukları için, hem zâhirî ilimlerde ve hem de tasavvufta derin ilim sâhibidirler, yâni zülcenâhayndırlar. (İmâm-ı Rabbânî)

ZÜLCENÂHAYN yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜLKARNEYN ALEYHİSSELÂM

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Peygamber veya velî. Kur’ân-ı kerîmde kıssası, doğuya ve batıya düzenlediği seferleri zikr edilmiştir. Asıl ismi, İskender olup, doğuya ve batıya gittiği için İskender-i Zülkarneyn nâmıyla anılmıştır. Yemen’de yaşayan Münzir İskender ile, Aristo’nun talebesi olan
Makedonyalı İskender’den daha önce yaşamıştır.
Allahü teâlâ Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Senden Zülkarneyn’i sorarlar. Sen; “Ben size onun hâlinden haber vereyim” de. Biz onu yeryüzünde bir kudrete erdirdik ve ona her (istediği) şeyden bir sebeb verdik. O da
(batıya doğru) bir yol tuttu. Nihâyet güneşin battığı yere ulaştı. Onu (güneşi) sanki kızgın, siyâh çamurlu bir pınar içinde batarken buldu. Ve onun yanında bir kavim buldu. Ey
Zülkarneyn (o insanlar îmâna gelmezlerse dilersen öldürmek sûretiyle bu kavme) azâb et.
Yâhut onların hakkında hüsn-i muâmele edersin dedik. … Sonra o (Zülkarneyn aleyhisselâm) bir yol tuttu (doğuya gitti). Nihâyet üstüne güneşin (ilk önce) doğduğu yere ulaştığı zaman onu bir kavmin üzerine doğuyor buldu ki, biz onlar için buna karşı
(korunacak) hiçbir siper yapmamıştık. İşte (Zülkarneyn’in işi) böyle idi… (Kehf sûresi: 83…) İsmini duyduğunuz kimselerden, yeryüzüne dört kişi mâlik oldu. İkisi mü’min, ikisi de kâfir idi. Mü’min olan ikisi, Zülkarneyn ile Süleymân (aleyhisselâm) idi. Kâfir olan ikisi de
Nemrûd ile Buhtunnasar idi. Beşinci olarak yeryüzüne benim evlâdımdan biri yâni Mehdî mâlik olacaktır. (Hadîs-i şerîf-Alâmet-ül-Mehdî) İbrâhim aleyhisselâm zamânında yaşayan Zülkarneyn aleyhisselâm, onunla birlikte haccetti ve elini öpüp duâsını aldı. Teyzesinin oğlu olan Hızır’ı aleyhisselâm ordusuna kumandan tâyin etti. Ye’cûc ve Me’cûc kavminin insanlara zarar vermelerine mâni olmak için taş ve demirden bir set yaptı. Bu şimdiki Çin seddi değildir. Asya ve Avrupa kıtalarına hâkim oldu.
Her tarafa Allahü teâlânın emir ve yasaklarını yaydı. Kâfirlerle savaşıp, mü’minlere güzel muâmelede bulundu. Vazîfesini bitirip, ömrünü tamamlayınca, Medîne ile Şam arasında, Şam’a beş günlük mesâfedeki Dûmet-ül Cendel denilen yerde vefât etti. Mekke’de veya yine o civârda Tehame dağlarında defn edildi. (Kurtubî-Taberî-İbn-ül-Esîr)

ZÜLKARNEYN ALEYHİSSELÂM yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜLKİFL ALEYHİSSELÂM

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Asıl ismi Bişr’dir. Elyesâ aleyhisselâmdan sonra; kızmadan, sabır göstererek Allahü teâlânın emir ve yasaklarını bildirmeyi üzerine aldığı, kefil olduğu için kefâlet sâhibi mânâsına Zülkifl denilmiştir.
Allahü teâlâ Kur’ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: (Yâ Muhammed!) İsmâil’i, İdrîs ve Zülkifl’i de yâd et (onların yüksek ve pek mükemmel hâllerini hâtırla). Hepsi de sabr edenlerden idiler. Ve onları da rahmetimiz içine
(peygamberlik vermek, yâhut âhiret nîmetlerine kavuşturmak sûretiyle) aldık. Şüphe yok ki, onlar sâlihlerden idiler. (Enbiyâ sûresi: 85, 86)
(Yâ Muhammed sallallahü aleyhi ve sellem!) İsmâil’i, Elyesâ’ı ve Zülkifl’i yâd et.
(Onların pek mükemmel hâllerini kavmine anlat.) Ve (onların) hepsi de hayırlılardandı. (Sâd sûresi: 48)
Elyesâ aleyhisselâmın amcasının oğlu olan Zülkifl aleyhisselâm, İsrâiloğullarına Mûsâ aleyhisselâmın dîninin emir ve yasaklarını teblîğ etti. Tevrât-ı şerîfi okuyup insanlara onun hükümlerini bildirdi. Tebliğ vazîfesini hakkıyla yerine getirdi.Şam beldelerinden bir beldede vefât ettiği rivâyet edilmiştir. (Râzî, Nişâbûrî, Kurtubî, Nişâncızâde)

ZÜLKİFL ALEYHİSSELÂM yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

Zikr-i Hafî

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Allahü teâlâyı gizli (sessiz) olarak ve kalb ile hatırlama.
Zikr-i hafî, zikr-i cehrîden yetmiş kat üstündür. (Hadîs-i şerîf-Mektûbât-ı Seyfiyye)
Zikr-i hafî, zikr-i cehrîden daha efdâldir, üstündür. (İmâm-ı Rabbânî)

Zikr-i Hafî yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜMER SÛRESİ

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Kur’ân-ı kerîmin otuz dokuzuncu sûresi.
Zümer sûresi Mekke’de nâzil oldu (indi). Yetmiş beş âyettir. İsmini yetmiş bir ve yetmiş üçüncü âyetlerde geçen Zümre kelimesinin çoğulu olan zümer kelimesinden almıştır. Sûrede
Kur’ân-ı kerîmin Allahü teâlâ tarafından indirildiği, zâlimlerin âhirette cezâlarının sonsuz olduğu, kıyâmet ve âhiret hâlleri bildirilmektedir. (Kurtubî, Râzî, Senâullah Dehlevî)
Zümer sûresinde meâlen buyruldu ki: Bilen ile bilmeyen hiç bir olur mu? Bilen elbette kıymetlidir. (Âyet: 9)
Resûl-i ekrem, Zümer ve İsrâ sûrelerini okumadan uyumazdı. (Hazret-i Âişe-Tirmizî)

ZÜMER SÛRESİ yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZİLHİCCE

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Kamerî senenin ayları olan Arabî ayların sonuncusu.
Zilhicce ayının onuncu günü Kurban bayramı günüdür. Her kim o gün bayram namazından gelip kurbanını boğazlayıncaya kadar bir şey yemeyip kurbanının böbrekleri ile iftâr edip, iki rek’at namaz kılsa, o kimsenin kurbanının kanı yere düşmeden, kendi günâhı ve ana-babasının günâhları, ehl-ü evlâd ve akrabâlarının günahları sevâba çevrilir. (Hadîs-i şerîf-Riyâd-un-Nâsihîn)
Her kim Zilhicce-i şerîfin son on günü ve Muharrem ayının birinci günü oruç tutarsa, o senenin tamâmını oruç tutmuş gibi fazîlete mazhâr olur. Her kim, Zilhicce’nin on günü içinde fukarâya yardım etse, peygamberlere (aleyhimüsselâm) ta’zim etmiş olur. Bu on gün içinde, her kim bir hasta ziyâret eylerse, Hak teâlâ hazretlerinin dostları olan kullarının hâtırını sormuş ve ziyâret etmiş gibi olur. Bu on gün içinde yapılan her ibâdet, sâir günlerde edâ edilen ibâdetlerden çok daha üstün ve pek fazla sevâba vesîle olur. (Süleymân bin Cezâ)

ZİLHİCCE yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.

ZÜNNÂR

diniterimadmin — Thu, 09 Sep 2021 09:17:08 +0000

Papazların bellerine bağladıkları ipten veya kıldan örme kaba sert ve uçları öne sarkık kuşak.
Allahü teâlânın evliyâsını, enbiyâsını (peygamberlerini) ve ulemâsını (İslâm âlimlerini), bunların sözlerini ve fıkıh kitablarını ve fetvâları tâzim edecek (saygı gösterecek, hürmet edecek) yerde tahkîr etmek yâni aşağılamak küfürdür. Dinden çıkmaya sebebdir. Kâfirlerin âyinlerini beğenmek, zarûret yok iken zünnâr kuşanmak ve küfr (kâfirlik) alâmetlerini kullanmak küfürdür, îmânı giderir. (Kutbüddîn-i İznîkî)
Sen dereyi geçmeden ummânı arzûlarsın,
Zünnârını kesmeden îmânı arzûlarsın.
(Niyâzi Mısrî)

ZÜNNÂR yazısı ilk önce Dini Terimler Sözlüğü üzerinde ortaya çıktı.